Fragment uit krantenknipsel Vrij Nederland 29 april 1972

De eerste roem van Hesse in het Duitstalige gebied ging gepaard met de Wandervogelbewegung, een beweging van scholieren en studenten die met een romantisch idee van de natuur proberen zichzelf van hun burgerlijke achtergrond los te maken. Tijdens het Dritte Reich verloor hij iets aan populariteit. Er werd kritiek op hem uitgeoefend, vooral voor zijn boek Narziss und Goldmund  dat van 1933 tot 1945 verboden was. In 1946 werd zijn werk door de Goetheprijs en de Nobelprijs weer gelegitimeerd en in de canon van verplichte lectuur op middelbare scholen opgenomen.

In het begin van de jaren zestig bereiken de vertalingen van zijn werken de grote massa’s in de Verenigde Staten waar Der Steppenwolf net zoals On the road van Jack Kerouack verplichte kost is voor de jongeren die “niet het pad der burgerlijke deugd bewandelen, maar die aan de andere kant ook niet van zins zijn het eigen ik helemaal in dienst te stellen van het proletarisch collectief.” Kortom, hij maakt deel uit van de Amerikaanse hippie-beweging die bijna zoals een renaissance van de Wandervogelbewegung lijkt, waarin jongeren niet alleen door het antiburgerlijke karakter maar ook door het aspect van zelfbewustwording en de link met het boeddhisme aangetrokken werden.

Het gedicht Glück belichaamt de grondidee van het boeddhisme dat men zich van de materiële werkelijkheid moet losmaken voordat de mens verlichting kan vinden.

Fragment:

Solange du nach dem Glücke jagst,
Bist du nicht reif zum Glücklichsein,
Und ware alles liebste dein.
(…)
Erst wenn du jedem Wunsch entsagst,
Nicht Ziel mehr noch Begehren kennst,
Das Glück ncht mehr mit Namen nennst,

Dann reicht dir des Geschehens flut
Nicht mehr ans herz, und deine Seele ruht

 

Vertaling 1:

Zolang ge het geluk najaagt
- Hoeveel ge ook aan lust verwerft -
Zolang is’t zeker, dat ge’t derft.
(…)
Eerst als ge’t leven niets meer vraagt
En roem noch rijkdom meer begeert,
Eerst als ge ’t woord “geluk” verleert,

Benauwt u niet meer ’s levens pijn
En zal uw ziel in vrede zijn.

Vertaling: Genootschap De Blauwe Bloem (uit 'Prooi van heimwee', De Arbeiderspers, 1978)

 

Vertaling 2:

Zolang je het geluk bejaagt
Blijft echt geluk buiten bereik
Al was je al het liefste rijk.
(…)
Pas als je niet ,meer wenst of vraagt,
Niet ,eer begeert en niet meer streeft,
En op geluk geen namen kleeft,

Word je door niets meer verontrust
En vindt je wiel ten slotte rust.

vertaling: Koen Stassijns (uit 'De mooiste van Hesse', Lannoo/Atlas, 2002)

Cover 'Hermann Hesse. Dichter-ziener-magiër' van L.J. van Holk en K.H.R. de Josselin de Jong